Dit is geen LiegGrafiek


In 2013 en 2014 liep hier een succesvolle serie over LiegGrafieken. Deze serie werd in 2017 nog uitgebreid met een tijdelijke expositie, in verband met de Tweede Kamer verkiezingen.

Sindsdien is de LiegGrafiek natuurlijk niet weggeweest in de media. Maar ik had in de loop van de tijd eigenlijk wel alle typen een keertje de revue laten passeren, dus ik besloot te stoppen met de serie.

Geen LiegGrafiek

Bovenstaand diagram is geen LiegGrafiek in de oorspronkelijke betekenis van het woord. Maar wel een zeer merkwaardig exemplaar, eerder een Mondriaan dan iets wiskundigs! 

Een goed diagram heeft namelijk als kenmerk dat je in een oogopslag ziet hoe de zaak in elkaar steekt. Waarom plaats je het anders bij een tekst?

Maar als die percentages in het diagram er nu niet bij hadden gestaan (links)? Zeg eens: zou u dan soms hokjes zijn gaan tellen?

Doodeenvoudige cirkeldiagrammen waren hier in ieder geval stukken beter geweest:

Bron

De strijd om TWEE y-assen

In een van de fameuze boeken over Wiskundedidactiek van Dr. Joh. H. Wansink las ik ooit de kop “De strijd om de y-as”. Ik vond dat direct een heel aardige, spannende, kop en ook de inhoud van de paragraaf eronder deed ter zake: we kunnen het rustig hebben over beelden van functies zonder die y-as er direct bij te halen. Een persoonlijke bevrijding, kan ik u verzekeren ;-).

Twee y-assen

Het artikel waar ik straks naar ga verwijzen heeft het over de (on)wenselijkheid om twee verschillende y-assen te gebruiken – eentje links, eentje rechts – om twee verschillende datasets weer te geven. Op deze manier kan er namelijk gemakkelijk gemanipuleerd worden, kan iets tot een LiegGrafiek verworden die lezers op het verkeerde been zet. Kijk maar eens naar The most misleading graph ever published.

We believe that charts with two different y-axes make it hard for most people to intuitively make right statements about two data series. We recommend two alternatives strongly: using two charts instead of one and using indexed charts.

Het hele artikel

De LiegGrafiek is terug!

In 2013 en 2014 liep hier een succesvolle serie over LiegGrafieken. Deze serie werd in 2017 nog uitgebreid met een tijdelijke expositie, in verband met de Tweede Kamer verkiezingen.

Sindsdien is de LiegGrafiek natuurlijk niet weggeweest in de media. Maar ik had in de loop van de tijd eigenlijk wel alle typen een keertje de revue laten passeren, dus ik besloot te stoppen met de serie.

Uw pensioen

Vanmorgen stond er in de Volkskrant echter weer zo’n mooi exemplaar, dat ik deze wel met u moest delen! Het onderwerp lijkt mij relevant: het ABP bracht, als eerste pensioenfonds, in kaart uit welke componenten uw pensioen eigenlijk bestaat en hoe dat zich in de loop van de tijd ontwikkelt. Nu ja, niet per se dat van u, maar dat van een 47-jarige ambtenaar met een brutojaarsalaris van rond de € 48.000.

Als het artikel in de krant het bij een tabelletje met twee kolommen had gelaten, was het vast niet misgegaan. Maar nee, daar hoort in deze tijd natuurlijk een graphic bij. OK dan maar, als het moet … . Had de tekenaar het bij het vooraanzicht en ‘achteraanzicht’ gehouden, dan was er nog steeds niets misgegaan.

3D

Maar nee, moet hij gedacht hebben, dat is te saai, het moet driedimensionaal, getuige dat grijzere middenstuk!

En daarmee ging hij in de fout, want zoiets vertekent. Uw oog – en dat van andere lezers – valt namelijk (ook) op het zijoppervlak van die ‘balk’ naar voren. En daarin zijn de verhoudingen tussen de oppervlaktes van de verschillende lagen anders dan de verhoudingen tussen de getallen zelf, het scheelt zo’n 15% bij de bovenste twee lagen (bij de onderste twee ook, maar daar wordt het meten onnauwkeuriger). Het aandeel van dat rendement wordt dus overdreven voorgesteld!  Als u mij niet gelooft: meet en reken het maar na.

Een of meer simpele (eendimensionale) pijlen tussen de twee sets gegevens zou goed zijn geweest. Maar ja, beelden moet tegenwoordig dynamisch zijn … . Dit is een subtiele vorm van lieggrafieken, maar het blijft wel lieggrafieken. GroenLinks ging hem voor.

“Een simpele grafiek die direct inzicht geeft volstaat”

Ik heb het artikel nog een keer doorgelezen en krijg nu de indruk dat de grafiek niet van de Volkskrant is, maar direct van het ABP komt. Dan word ik wel wat treurig als ik lees:
Bron

Oppervlakte trapezium

Spoiler

Afmetingen zijn gebaseerd op die in de papieren krant.

LiegGrafiek Verkiezingen 6

Het Forum voor de Democratie kwamen we in deze reeks al eerder tegen als maker van LiegGrafieken. Dit keer pakt men het wat subtieler aan. Niet alleen de lengte van de staafjes is aangepast, maar ook de breedte. Hierdoor worden alle verschillen optisch benadrukt, omdat voor het oog de oppervlakte (lengte maal breedte) telt. Bij een fatsoenlijke vergelijking horen de staafjes even breed te zijn .

Verder laat men de resultaten van een aantal partijen weg, toevallig net de partijen die beter scoren qua likes op Facebook.

Dit zou het moeten zijn:

Bron

Meer LiegGrafieken

Herleving i.v.m. Tweede Kamerverkiezingen

In 2013 en 2014 liep er hier een succesvolle serie, waarbij er iedere week een LiegGrafiek van de Week werd gekozen. Dit was toen de eerste.

Dit is een tijdelijke herleving daarvan, ter gelegenheid van de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart. Ik nodig u hierbij uit om nieuwe exemplaren met als thema die verkiezingen in te sturen. Uit partijfolders, kranten, tweets, …, meer dan voldoende bronnen! Mail mij of betwitter mij.

Er geldt:

  • hoe hoger de Lie Factor, hoe beter.
  • het is geen klachtenrubriek, bedoeld om eens lekker stoom af te kunnen blazen of autoriteiten, instellingen en bedrijven belachelijk te maken: het educatieve doel staat voorop.
  • dat Lieg in LiegGrafiek slaat op de grafiek zelf, niet op eventuele kwade bedoelingen erachter; deze laatste kan en wil ik niet checken.

LiegGrafiek Verkiezingen 5

Ja, de SP blaast ook flink haar partijtje mee! Vergelijk de hoogte van de staven maar met de bedragen. Die arme staven, hun basis is er door de SP afgehakt.

Meer LiegGrafieken

Herleving i.v.m. Tweede Kamerverkiezingen

In 2013 en 2014 liep er hier een succesvolle serie, waarbij er iedere week een LiegGrafiek van de Week werd gekozen. Dit was toen de eerste.

Dit is een tijdelijke herleving daarvan, ter gelegenheid van de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart. Ik nodig u hierbij uit om nieuwe exemplaren met als thema die verkiezingen in te sturen. Uit partijfolders, kranten, tweets, …, meer dan voldoende bronnen! Mail mij of betwitter mij.

Er geldt:

  • hoe hoger de Lie Factor, hoe beter.
  • het is geen klachtenrubriek, bedoeld om eens lekker stoom af te kunnen blazen of autoriteiten, instellingen en bedrijven belachelijk te maken: het educatieve doel staat voorop.
  • dat Lieg in LiegGrafiek slaat op de grafiek zelf, niet op eventuele kwade bedoelingen erachter; deze laatste kan en wil ik niet checken.

Verkiezingen: ontwerp uw eigen (Lieg)Grafiek

De Volkskrant heeft sinds enige tijd een stuk gereedschap op haar site, waarmee u een grafiek kunt tekenen van hoe ú denkt dat een bepaald verschijnsel zich vanaf 2012 (start kabinet Rutte 2) in de tijd heeft ontwikkeld. Denk aan: aantal Moslims, aantal verblijfsvergunningen, criminaliteit. Nadat u uw vooroordelen hun gang hebt laten gaan, krijgt u een grafiek te zien van het werkelijke verloop, op grond van CBS-gegevens.

Wel wat jammer, dat deze tool geen mogelijkheid biedt (bijvoorbeeld aan politieke partijen) om grafieken te vervormen of om andere trucs uit te halen om van grafieken heuse LiegGrafieken te maken. Maar goed: Excel heeft een aantal van die mogelijkheden wel.

Hier een subtiele oude (!) LiegGrafiek van GroenLinks.

LiegGrafiek Verkiezingen 4

Altijd handig als je wilt overdrijven: plaats gewoon geen schaalverdeling langs de verticale as en dan alles even flink verticaal uitrekken. Het helpt ook wel om de hele voorgeschiedenis weg te laten.

FvD staat momenteel op 0-2 zetels volgens de Peilingwijzer.

 

Meer LiegGrafieken

Herleving i.v.m. Tweede Kamerverkiezingen

In 2013 en 2014 liep er hier een succesvolle serie, waarbij er iedere week een LiegGrafiek van de Week werd gekozen. Dit was toen de eerste.

Dit is een tijdelijke herleving daarvan, ter gelegenheid van de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart. Ik nodig u hierbij uit om nieuwe exemplaren met als thema die verkiezingen in te sturen. Uit partijfolders, kranten, tweets, …, meer dan voldoende bronnen! Mail mij of betwitter mij.

Er geldt:

  • hoe hoger de Lie Factor, hoe beter.
  • het is geen klachtenrubriek, bedoeld om eens lekker stoom af te kunnen blazen of autoriteiten, instellingen en bedrijven belachelijk te maken: het educatieve doel staat voorop.
  • dat Lieg in LiegGrafiek slaat op de grafiek zelf, niet op eventuele kwade bedoelingen erachter; deze laatste kan en wil ik niet checken.

LiegGrafiek Verkiezingen 3

OK, het is al weer enige tijd dat de VS hun Donald Trump kozen, maar deze LiegGrafiek spring er zó uit, dat ik er echt even aandacht aan moet besteden. Deze gaat over de populariteit van Amerikaanse presidenten op het moment dat deze hun ambt aanvaarden.

 

 

 

 

 

 

 

Met deze percentages zou je toch verwachten dat Trump zijn (witte) staaf (Grab Them by the Diagram) ongeveer de helft zou meten van die van Obama. Meet maar eens na.

Op Junkchart wordt dit diagram van ABC News genadeloos ontleed, dat wil zeggen dat men probeert deze Grafiek in achtereenvolgende stappen steeds meer te laten Liegen. Waarbij het logo in de rechterhoek de finishing touch vormt.

Met dank aan https://twitter.com/hartkp voor de tip.

Meer LiegGrafieken

Herleving i.v.m. Tweede Kamerverkiezingen

In 2013 en 2014 liep er hier een succesvolle serie, waarbij er iedere week een LiegGrafiek van de Week werd gekozen. Dit was toen de eerste.

Dit is een tijdelijke herleving daarvan, ter gelegenheid van de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart. Ik nodig u hierbij uit om nieuwe exemplaren met als thema die verkiezingen in te sturen. Uit partijfolders, kranten, tweets, …, meer dan voldoende bronnen! Mail mij of betwitter mij.

Er geldt:

  • hoe hoger de Lie Factor, hoe beter.
  • het is geen klachtenrubriek, bedoeld om eens lekker stoom af te kunnen blazen of autoriteiten, instellingen en bedrijven belachelijk te maken: het educatieve doel staat voorop.
  • dat Lieg in LiegGrafiek slaat op de grafiek zelf, niet op eventuele kwade bedoelingen erachter; deze laatste kan en wil ik niet checken.

LiegGrafiek Verkiezingen 2

Niet alleen in Nederland zijn er dit jaar verkiezingen, ook in Duitsland. Het diagram hiernaast stond in de Volkskrant van vandaag.

Maar sinds wanneer houdt men er in ons buurland een ander telsysteem op na? Of worden oppervlakten daar soms anders berekend?

Meer LiegGrafieken

Herleving i.v.m. Tweede Kamerverkiezingen

In 2013 en 2014 liep er hier een succesvolle serie, waarbij er iedere week een LiegGrafiek van de Week werd gekozen. Dit was toen de eerste.

Dit is een tijdelijke herleving daarvan, ter gelegenheid van de Tweede Kamerverkiezingen op 15 maart. Ik nodig u hierbij uit om nieuwe exemplaren met als thema die verkiezingen in te sturen. Uit partijfolders, kranten, tweets, …, meer dan voldoende bronnen! Mail mij of betwitter mij.

Er geldt:

  • hoe hoger de Lie Factor, hoe beter.
  • het is geen klachtenrubriek, bedoeld om eens lekker stoom af te kunnen blazen of autoriteiten, instellingen en bedrijven belachelijk te maken: het educatieve doel staat voorop.
  • dat Lieg in LiegGrafiek slaat op de grafiek zelf, niet op eventuele kwade bedoelingen erachter; deze laatste kan en wil ik niet checken.