Kekke Kaarten, Deel 6: Ebola

In bovenstaand cartogram geeft de grootte van een (vervormd) land het aantal Eboladoden (1976 – 2016) aan: hoe groter, hoe meer er waren. De bevolkingsdichtheid in cartogrammen is overal gelijk.

De continenten (en landen) zijn hier echter nauwelijks meer te herkennen. Het is dat ik weet dat groen de kleur voor Afrika is ….

Stop Ebola

The 2014–2016 outbreak in West Africa was the largest and most complex Ebola outbreak since the virus was first discovered in 1976. There were more cases and deaths in this outbreak than all others combined. It also spread between countries, starting in Guinea then moving across land borders to Sierra Leone and Liberia.

Hoe wordt zo’n cartogram eigenlijk gemaakt?

Stel u eerst het volgende voor: een stuk rubber dat op sommige plaatsen uitgerekt wordt en op sommige, lokaal, juist ingekrompen. Maar dat proces wordt wel zodanig gereguleerd dat er geen scheuren in ontstaan: gebieden die eerst aan elkaar grensden moeten ook erna weer aan elkaar grenzen.

Als het, zoals in dit geval, een vergelijking tussen landen betreft, dan zou uit de nieuwe vorm nog wel, misschien soms met wat moeite, opgemaakt moeten kunnen worden welke landen het betreft. Kaarten moeten immers ook gelezen kunnen worden!

Het proces, uitgevoerd met een computer, lijkt erg op een natuurkundig proces: diffusie. Ook diffusie vindt geleidelijk plaats.

In volgende afleveringen vertel ik u telkens iets meer over de gebruikte methode, althans over de grote lijnen ervan.

De serie 

Bron

Kekke Kaarten, Deel 4; nu met uitslag quiz

In deze serie liet ik u eerder wat voorbeelden zien van cartogrammen en gaf ik daarbij steeds enige achtergrondinformatie. 

Maar nu heb ik een vraag voor u, in de vorm van een quiz!

Waar denkt u dat bovenstaand cartogram (gegevens uit 2014) over gaat? De grootte van een (vervormd) land geeft een bepaalde grootheid aan: hoe groter, hoe (relatief) meer van deze grootheid. De bevolkingsdichtheid in cartogrammen is overal gelijk.

Uitslag en oplossing

Ongeveer de helft van u had het goed: het betreft de wijnconsumptie (per jaar). Als u Bron hieronder had aangeklikt, had u al een tip gehad. Ik ben benieuwd hoe de wereld, en dan met name Rusland, eruit zou hebben gezien als de wodkaproductie in kaart was gebracht.

Zo’n 40% koos voor het aantal kilometer spoor. Tien procent stak zijn hand op bij BNP.

Dit zijn de absolute aantallen:

Methode: leentjebuur bij natuurkunde

Al heb ik nu al toegang tot het computeralgoritme dat dit soort kaarten samenstelt op grond van bevolkingsgegevens, ik duik nog niet helemaal in deze voor mij nieuwe materie. Deze serie moet namelijk ook voor mijzelf een ontdekkingstocht worden. Ik kan u nu al wel verklappen dat voor de gebruikte methode leentjebuur bij de natuurkunde gespeeld wordt. Ik houd u op de hoogte.

Bron

Kekke Kaarten, Deel 5

In bovenstaand cartogram geeft de grootte van een (vervormd) land het aantal nucleaire wapens per x inwoners aan: hoe groter, hoe meer er van aanwezig zijn. De bevolkingsdichtheid in cartogrammen is overal gelijk.

Hoe wordt zo’n cartogram eigenlijk gemaakt?

Stel u eerst het volgende voor: een stuk rubber dat op sommige plaatsen uitgerekt wordt en op sommige, lokaal, juist ingekrompen. Maar dat proces wordt wel zodanig gereguleerd dat er geen scheuren in ontstaan: gebieden die eerst aan elkaar grensden moeten ook erna weer aan elkaar grenzen.

Als het, zoals in dit geval, een vergelijking tussen landen betreft, dan zou uit de nieuwe vorm nog wel, misschien soms met wat moeite, opgemaakt moeten kunnen worden welke landen het betreft. Kaarten moeten immers ook gelezen kunnen worden!

In de wereldkaart hierboven zijn Frankrijk, Rusland, Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk, China, India en Pakistan goed te herkennen. Dat klopt, want dit zijn kernmachten. Ook Noord-Korea is nog te onderscheiden. Van Afrika en Zuid-Amerika hoeven we blijkbaar niets te vrezen.

Het proces, uitgevoerd met een computer, lijkt erg op een natuurkundig proces: diffusie. Ook diffusie vindt geleidelijk plaats.

In volgende afleveringen vertel ik u telkens iets meer over de gebruikte methode, althans over de grote lijnen ervan.

De serie 

Bron

Kekke Kaarten, Deel 4: quiz

In deze serie liet ik u eerder wat voorbeelden zien van cartogrammen en gaf ik daarbij steeds enige achtergrondinformatie. 

Maar nu heb ik een vraag voor u, in de vorm van een quiz!

Waar denkt u dat bovenstaand cartogram (gegevens uit 2014) over gaat? De grootte van een (vervormd) land geeft een bepaalde grootheid aan: hoe groter, hoe (relatief) meer van deze grootheid. De bevolkingsdichtheid in cartogrammen is overal gelijk.

De oplossing krijgt u vrijdag 18 mei.

Methode: leentjebuur bij natuurkunde

Al heb ik nu al toegang tot het computeralgoritme dat dit soort kaarten samenstelt op grond van bevolkingsgegevens, ik duik nog niet helemaal in deze voor mij nieuwe materie. Deze serie moet namelijk ook voor mijzelf een ontdekkingstocht worden. Ik kan u nu al wel verklappen dat voor de gebruikte methode leentjebuur bij de natuurkunde gespeeld wordt. Ik houd u op de hoogte.

Bron

Kekke Kaarten, Deel 3

De Engelse titel van dit cartogram is United Hates of America, de Verenigde Haten van Amerika, zou je kunnen vertalen. Het brengt het aantal haatgroepen per staat in kaart, waarbij de grootte van een (vervormde) staat het aantal haatgroepen (per miljoen inwoners; 2016) daarbinnen aangeeft: hoe groter, hoe (relatief) meer. Daarbovenop is nog een  kleurlaagje aangebracht, om de aantallen in drie categorieën te kunnen onderscheiden.

Haatgroep

Nu is een goede definitie van het begrip haatgroep natuurlijk wel een probleem. Maar ze blijken geteld te worden. Op de site waar ik dit cartogram vond staat hierover:

Describing and understanding hate crimes and groups associated with committing (or endorsing and promoting) such crimes is a complex issue and scholarly definitions are still not fully agreed upon. Dr Phyllis Gerstenfeld of CSU Stanislaus describes a hate crime as ‘a criminal act which is motivated, at least in part, by the group affiliation of the victim.’ John van Kesteren of Tilburg University observes that prejudice and hatred of specific social groups ‘characterized by immigrant or ethnic status, race, religion, gender, sexual orientation, or disability’ are therefore at the core of hate-related crimes.

Denk, om het concreet te maken, maar aan de Klu Klux Klan, de Neo-Nazi’s, de zwarte separatisten … .

De kleinere cartogrammen onderaan stellen het aantal haatgroepen (per miljoen inwoners) voor behorend bij een specifieke haatideologie. Zo ziet u dat Klu Klux Klan haat nauwelijks vertegenwoordigd is in het westen van de VS.

Methode

Al heb ik nu al toegang tot het computeralgoritme dat dit soort kaarten samenstelt op grond van bevolkingsgegevens, ik duik nog niet helemaal in deze voor mij nieuwe materie. Deze serie moet namelijk ook voor mijzelf een ontdekkingstocht worden. Ik houd u op de hoogte.

Bron

Kekke Kaarten, Deel 2

Onmiskenbaar: Nederland. Maar niet de kaart zoals u hem kent! Dit soort kaarten wordt wel cartogram genoemd: een afbeelding van data op een kaart.

De kaart hierboven was in eerste instantie verdeeld in allemaal gelijke hokjes (grid), maar is zo misvormd/gevormd dat de bevolkingsdichtheid in ieder ‘vakje’ hetzelfde is. Dat heeft tot gevolg dat dichtbevolkte gebieden, vooral in het Westen, relatief groter worden. De rest van Nederland krimpt.

Methode

Al heb ik nu al toegang tot het computeralgoritme dat deze kaart samenstelt op grond van bevolkingsgegevens, ik duik nog niet helemaal in deze voor mij nieuwe materie. Deze serie moet namelijk ook voor mijzelf een ontdekkingstocht worden. Ik houd u op de hoogte.

Bron

Kekke Kaarten, Deel 1

© Copyright 2006 SASI Group (University of Sheffield) and Mark Newman (University of Michigan)
Projectie van Gall Peters

Ik heb hier wel eens eerder aandacht besteed aan hoe (land)kaarten uw beeld over de wereld kunnen vervormen. Meestal wordt voor het afbeelden van de wereld de Mercatorprojectie gebruikt. Maar deze manier om een bol op een plat vak af te beelden maakt de landen rond de evenaar veel kleiner dan ze feitelijk zijn. Er zijn dan ook alternatieven bedacht, zoals de projectie van Gall-Peters (zie hiernaast), maar die hebben weer andere nadelen.

Serie cartogrammen

Ik wil hier nu een miniserie met dit soort kaarten starten, maar in een wat ruimer verband: het afbeelden van data op een kaart. Deze afbeeldingen worden wel cartogrammen genoemd.

Wat stelt die vreemde, vervormde, kaart bovenaan bijvoorbeeld voor? Het stelt de opkomst bij verkiezingen voor waarbij de grootte van een land verband houdt met het percentage kiezers dat daar naar de stembus gaat (bij verkiezingen voor het parlement)! U ziet: Nederland scoort dan best goed (zo’n 80%) in vergelijking met andere (Europese) landen. En kijk India eens!

Meer cartogrammen in de komende weken. Dan hoop ik ook wat te kunnen schrijven over de gebruikte methodiek om zo’n equal area cartogram te maken.

Bron

LiegGrafiek(en) van de Week (45)

Mercatorprojectie
Mercatorprojectie

Het beeld dat wij van de wereld hebben wordt mede bepaald door afbeeldingen van deze wereld op kaarten.

En daarbij ontstaat direct een wiskundig probleem: hoe praat je namelijk recht wat krom is? Het oppervlak van een bol moet namelijk op een plat vlak afgebeeld worden. En dat kan helemaal niet, in ieder geval niet zonder vervormingen!

Mercatorprojectie

De Vlaamse cartograaf Mercator deed in 1569 een redelijk geslaagde poging, een poging die in ieder geval veel navolging kreeg en ook bij ons de meest bekende is. Zijn Mercatorprojectie is hoekconform. Dit wil zeggen dat de hoeken tussen verschillende richtingen op de kaart gelijk zijn aan de hoeken tussen die richtingen op het aardoppervlak.

Maar Mercator moest toch liegen, het was een onmogelijke opdracht waarvoor hij stond! Vandaar dat zijn kaart hier wordt opgevoerd als de LiegGrafiek van de Week (het is overigens geen grafiek in de wiskundige betekenis van dat woord, maar meer een LiegKaart). Door de keuze die hij maakte is de kaart weliswaar hoekcomform, maar er gaat iets anders mis: de verhoudingen tussen oppervlaktes van landen op de kaart komen niet overeen met de verhoudingen in werkelijkheid. Zo komen met name landen rond de evenaar er nogal bekaaid af.

Projectie van Gall Peters
Projectie van Gall Peters
Oppervlaktegetrouwheid

Maar ook andere projecties moeten liegen. Zo betekent de projectie van Gall-Peters weliswaar oppervlaktegetrouwheid, maar moet er juist weer gelogen worden op het terrein van de hoekgetrouwheid.

Maar zo komen de ontwikkelingslanden wél goed in beeld – letterlijk. Vandaar dat de Unesco vaak gebruik maakt van dit soort kaarten.

Winnaar van de Week

We hebben deze week dus zelfs twee LiegGrafieken van de Week! En ik zou er nog wel meer kunnen kiezen, want er bestaan nog veel andere projectiemethodes. Maar ook deze zullen allemaal wat moeten liegen.

Het idee voor deze LiegGrafieken werd aangeleverd door Charlotte Hooijdonk (@vhooijd) en zij voegde daar onderstaande kaart aan toe. Bekijk (even klikken) maar eens hoe groot Afrika in deze projectie wel niet is! Meer informatie vindt u hier.

true-size-of-africa-1

 

Wit, rood, bruin, zwart, ach wat is ras? Geen een verkleurt er in de was

Dustin A. Cable
Dustin A. Cable

Dustin A. Cable , demograficus aan de University of Virginia, bracht de bevolking van de USA (letterlijk) in kaart: een puntje per persoon. In totaal: 308.745.538 puntjes.

En ieder puntje kreeg van hem ook een kleurtje: blauw voor blank, groen voor zwart, rood voor Asian enzovoorts. Hij baseerde zich hierbij op bevolkings-gegevens uit 2010.

Vooral bij het inzoomen op de totale kaart (zie link hierboven) zie je dat de rassen in de USA fysiek nog steeds flink gescheiden wonen. Links in de uitvergroting hierboven staat een stukje Manhattan, waarop ‘Chinatown’ bijvoorbeeld duidelijk te onderscheiden is.

Er waren voor het maken van deze kaart nog wel wat methodologische hobbels te nemen, die door hem hier netjes beschreven worden.