Kekke Kaarten, Deel 10: Geluk

Dit is weer een voorbeeld van een cartogram, een variant op de wereldkaart die een bepaald kwantitatief aspect van landen op die wereld representeert: hoe (relatief) groter een land in de cartogram, hoe (relatief) groter dat aspect.

Hierboven staat Geluk centraal, of preciezer: de Happy Planet Index. Met deze index wordt geprobeerd verder te kijken dan naar welvaart/BNP. Levensverwachting, tevredenheid met het leven, de mate van (on)gelijkheid binnen een land en de ecologische voetafdruk van een land spelen een rol.

Tot mijn eigen verbazing scoort Luxemburg erg slecht op deze HPI. Weliswaar voelen de inwoners zich gelukkig, hebben ze een hoge levensverwachting, is alles er redelijk gelijkelijk verdeeld, maar de ecologische voetafdruk van het land per persoon (noemer van de breuk) is het grootst van alle landen in de wereld. Tsjaad bungelt helemaal onderaan de HPI-lijst.

Aan de andere kant van het spectrum: Costa Rica (dat groene land in Midden-Amerika). Ook Mexico doet het verbazingwekkend goed, dankzij grote inspanningen om de gezondheidszorg te verbeteren en op het gebied van wat duurzaamheid is gaan heten.

Extraatje, voor Wiskunde/statistiekonderwijs: Excelbestand met de volledige HPI-data (2016)

Hoe wordt zo’n cartogram eigenlijk gemaakt?

Stel u eerst het volgende voor: een stuk rubber dat op sommige plaatsen uitgerekt wordt en op sommige, lokaal, juist ingekrompen. Maar dat proces wordt wel zodanig gereguleerd dat er geen scheuren in ontstaan: gebieden die eerst aan elkaar grensden moeten ook erna weer aan elkaar grenzen.

Als het, zoals in dit geval, een vergelijking tussen landen betreft, dan zou uit de nieuwe vorm nog wel, misschien soms met wat moeite, opgemaakt moeten kunnen worden welke landen het betreft. Kaarten moeten immers ook gelezen kunnen worden!

HPI-lijst

NB Van diverse landen waren geen of onvoldoende gegevens bekend, dus kon de HPI ook niet berekend worden.

NB Er gaat soms nog iets mis bij sorteren van laag naar hoog (of andersom): werk in uitvoering. Hier is alvast een geordend Pdf-bestand.

LandHPI
Costa Rica44.714070977357
Mexico40.697292222577
Colombia40.695011020389
Vanuatu40.57009898804
Vietnam40.307589306875
Panama39.502577217061
Nicaragua38.688258267424
Bangladesh38.39069441204
Thailand37.290104994686
Ecuador37.042715714114
Jamaica36.888435143695
Norway36.827052382167
Albania36.76687443911
Uruguay36.13427976744
Spain35.958976738624
Indonesia35.716092578776
El Salvador35.635177653287
Netherlands35.315450932769
Argentina35.190243642295
Philippines34.991093666699
Peru34.555461530484
Palestine34.471940963249
Brazil34.344975247649
Switzerland34.330969622042
Tajikistan34.249597397035
Guatemala34.236351568132
Belize33.83984315201
Sri Lanka33.791776078166
Venezuela33.569959662662
Algeria33.300542788615
Kyrgyzstan33.07797038591
Denmark32.6725820877
Morocco32.658751561969
United Kingdom31.909286323046
Chile31.665521552954
Pakistan31.500108023768
Finland31.293363951497
New Zealand31.258339500079
Iceland31.078724738257
Georgia31.076034130434
Cyprus30.711846428981
Nepal30.512781538721
Austria30.478224326613
France30.413506058644
Dominican Rep.30.307213035861
Malaysia30.291713548419
Croatia30.164198527193
Ireland30.016529573153
Germany29.815503585511
India29.175464503513
Uzbekistan29.12630723406
Serbia29.048312577988
Mali28.963071425003
Israel28.831475554436
Romania28.801498535335
Bhutan28.623232694458
Haiti28.567184774346
Japan28.319348084203
Slovakia28.228896861345
Italy28.076524699138
Sweden28.034925186772
Poland27.471189416619
Mauritius27.38404008918
Czech Rep.27.284099088089
Honduras27.158770789604
Ethiopia26.658749963172
Iraq26.52129156969
Turkey26.42456507822
Hungary26.383181515417
Ukraine26.38316245479
Tunisia26.197141130371
China25.726420155418
Armenia25.666417288437
Cambodia25.649373163663
Suriname25.447157038977
Bosnia and Herz.25.285496892918
Zambia25.224246464112
Montenegro25.125575355122
Portugal24.847393728345
Korea24.790360341261
Myanmar24.736100400421
Slovenia24.638840370736
Kenya24.216351638353
Iran23.992041742901
Canada23.941833842036
Egypt23.781020583812
Belgium23.726523427086
Mozambique23.706340603355
Greece23.620999621209
Macedonia23.391907926493
Paraguay23.32622279234
Bolivia23.321492640124
Comoros23.100988814535
Yemen22.754268505421
Nigeria22.24682583543
Liberia22.182279227979
Tanzania22.138379293937
Malawi22.130818438294
Zimbabwe22.112535398871
Lebanon21.897769325381
Senegal21.896045707219
Belarus21.718916081618
Namibia21.569233730323
Ghana21.434663574448
Australia21.228966308259
Oman21.139426357199
Lithuania21.036565698855
United States20.746377577545
Bulgaria20.440789274271
Afghanistan20.225349770957
Rwanda19.62837798317
Uganda19.419101693196
Syria19.100370522372
Kazakhstan19.050434636179
Congo18.812712435123
Russia18.710178115031
Mauritania17.998061394696
Estonia17.895021789202
Burkina Faso17.886187937473
Gabon17.496847728792
Latvia17.056728863775
Niger16.846564574026
Hong Kong16.799684968319
Cameroon16.698237171638
Lesotho16.665136394471
Botswana16.605083186061
Djibouti16.428368470039
South Africa15.868991671939
Guinea15.853580848523
Trinidad and Tobago15.718346721557
Burundi15.576158801048
Swaziland15.53603522095
Sierra Leone15.264649740643
Turkmenistan14.608544238279
Côte d'Ivoire14.438557469478
Mongolia14.269471326051
Benin13.422364785113
Togo13.23326920031
Luxembourg13.151174195886
Chad12.777156207494

 

De hele serie

Bron

Kekke Kaarten, Deel 9: lama’s

Het moge duidelijk zijn: voor deze kameelachtige moet u in Zuid-Amerika zijn! Weliswaar komen deze dieren oorspronkelijk uit Noord-Amerika, maar daarvandaan emigreerden ze tijdens de IJstijd zuidwaarts. Bovenstaand cartogram brengt hun aantallen in beeld: hoe groter een land, hoe meer er zijn. Bolivia en Peru zijn de koplopers.

Dit is wel een heel extreem voorbeeld van een cartogram. Maar onderaan deze pagina staat een link naar de hele serie, met voorbeelden die de wereldkaart nog zó in tact laten, dat je de meeste landen erop nog wel thuis kunt brengen. Met dit voorbeeld sluit in deze serie nu af.

Hoe wordt zo’n cartogram eigenlijk gemaakt?

Stel u eerst het volgende voor: een stuk rubber dat op sommige plaatsen uitgerekt wordt en op sommige, lokaal, juist ingekrompen. Maar dat proces wordt wel zodanig gereguleerd dat er geen scheuren in ontstaan: gebieden die eerst aan elkaar grensden moeten ook erna weer aan elkaar grenzen.

Als het, zoals in dit geval, een vergelijking tussen landen betreft, dan zou uit de nieuwe vorm nog wel, misschien soms met wat moeite, opgemaakt moeten kunnen worden welke landen het betreft. Kaarten moeten immers ook gelezen kunnen worden!

De wiskunde erachter

Ik had gehoopt u hier nu precies uit te kunnen leggen, hoe het een en ander in zijn werk gaat. Dat was nogal overmoedig! Er blijkt namelijk een geheel nieuwe discipline achter te zitten, een soort kruising tussen geografie, wiskunde en natuurkunde, met nog een snufje programmeren erbij. Zo’n gebied maak je je echt niet in een maand eigen! Het gaat dus niet lukken.

Wel plaats ik hieronder een, gespecialiseerd artikel (2004), over het onderwerp, in de hoop dat u de grote lijn ervan kunt volgen. Mij lukt dat maar nét. Maar om iets goed uit te kunnen leggen, moet je echt boven de materie staan. In dit geval doe ik dat zeker niet.

0401102

 

Hieronder nog een recent artikel (2018), met iets minder formules en meer illustraties:

pnas.201712674

 

De hele serie

Bron

Kekke Kaarten, Deel 8: deelname WK-voetbal

In bovenstaand cartogram geeft de grootte van een (vervormd) land het aantal keren aan dat land deelnam aan de Wereldkampioenschappen voetbal (1930 – 2018): hoe groter, hoe vaker. Brazilië deed dat tot dit jaar 20 keer, Duitsland (Oost + West) en Italië ieder 18 keer, Nederland 10 keer. Zoals u waarschijnlijk weet, doet Nederland dit jaar niet mee, voetbaldwerg (tot op heden) IJsland wel.

U ziet: de dienst wordt uitgemaakt door landen in Europa en Zuid-Amerika. Dat heeft maar deels met de voetbalprestaties te maken:

“For each tournament, FIFA decides the number of places awarded to each of the continental zones beforehand, generally based on the relative strength of the confederations’ teams”

Hoe wordt zo’n cartogram eigenlijk gemaakt?

Stel u eerst het volgende voor: een stuk rubber dat op sommige plaatsen uitgerekt wordt en op sommige, lokaal, juist ingekrompen. Maar dat proces wordt wel zodanig gereguleerd dat er geen scheuren in ontstaan: gebieden die eerst aan elkaar grensden moeten ook erna weer aan elkaar grenzen.

Als het, zoals in dit geval, een vergelijking tussen landen betreft, dan zou uit de nieuwe vorm nog wel, misschien soms met wat moeite, opgemaakt moeten kunnen worden welke landen het betreft. Kaarten moeten immers ook gelezen kunnen worden!

Het proces, uitgevoerd met een computer, lijkt erg op een natuurkundig proces: diffusie. Ook diffusie vindt geleidelijk plaats.

In volgende afleveringen vertel ik u telkens iets meer over de gebruikte methode, althans over de grote lijnen ervan.

Hieronder volgt alvast een korte omschrijving.

Each and every map represents a distorted view of reality. Therefore, cartograms are not as unusual as they might appear at a first glance. Map projections are a central aspect of the Worldmapper project because the maps (respectively cartograms) featured on this website are not very different from other re-projections of the world, albeit in a different way than conventional projections used in cartography. Rather than trying to solve the conflicts of distortion when drawing a three dimensional surface on to a two dimensional area (be it a screen or a paper map), Worldmapper cartograms distort our image of the world on purpose and show each country in proportion to a specific set of quantitative data.
A conventional map serves as a reference map to guide through the distortion of a cartogram with a more common image of the world, although in many cases a population cartogram (see related maps above) is the more natural basemap since is helps us understand how other topics are different from the population distribution (rather than distribution of land).

De serie

Bron

Kekke Kaarten, Deel 7: miljardairs

In bovenstaand cartogram geeft de grootte van een (vervormd) land het aantal miljardairs aan (Forbes; 2018): hoe groter, hoe meer er waren. De jongste miljardair is 21, de oudste 99, Nederland telt er negen. De bevolkingsdichtheid in cartogrammen is overal gelijk.

Part of the beauty of me is that I am very rich. Donald Trump

Hoe wordt zo’n cartogram eigenlijk gemaakt?

Stel u eerst het volgende voor: een stuk rubber dat op sommige plaatsen uitgerekt wordt en op sommige, lokaal, juist ingekrompen. Maar dat proces wordt wel zodanig gereguleerd dat er geen scheuren in ontstaan: gebieden die eerst aan elkaar grensden moeten ook erna weer aan elkaar grenzen.

Als het, zoals in dit geval, een vergelijking tussen landen betreft, dan zou uit de nieuwe vorm nog wel, misschien soms met wat moeite, opgemaakt moeten kunnen worden welke landen het betreft. Kaarten moeten immers ook gelezen kunnen worden!

Het proces, uitgevoerd met een computer, lijkt erg op een natuurkundig proces: diffusie. Ook diffusie vindt geleidelijk plaats.

In volgende afleveringen vertel ik u telkens iets meer over de gebruikte methode, althans over de grote lijnen ervan.

Hieronder volgt alvast een korte omschrijving.

Each and every map represents a distorted view of reality. Therefore, cartograms are not as unusual as they might appear at a first glance. Map projections are a central aspect of the Worldmapper project because the maps (respectively cartograms) featured on this website are not very different from other re-projections of the world, albeit in a different way than conventional projections used in cartography. Rather than trying to solve the conflicts of distortion when drawing a three dimensional surface on to a two dimensional area (be it a screen or a paper map), Worldmapper cartograms distort our image of the world on purpose and show each country in proportion to a specific set of quantitative data.
A conventional map serves as a reference map to guide through the distortion of a cartogram with a more common image of the world, although in many cases a population cartogram (see related maps above) is the more natural basemap since is helps us understand how other topics are different from the population distribution (rather than distribution of land).

Bovenstaand cartogram (miljardairs) kunt u het beste vergelijken met een ander cartogram, het population cartogram (zie hieronder)niet met het beeld dat we sinds Mercator van onze wereld hebben.

Zoek de verschillen!

De serie

Bron

Kekke Kaarten, Deel 6: Ebola

In bovenstaand cartogram geeft de grootte van een (vervormd) land het aantal Eboladoden (1976 – 2016) aan: hoe groter, hoe meer er waren. De bevolkingsdichtheid in cartogrammen is overal gelijk.

De continenten (en landen) zijn hier echter nauwelijks meer te herkennen. Het is dat ik weet dat groen de kleur voor Afrika is ….

Stop Ebola

The 2014–2016 outbreak in West Africa was the largest and most complex Ebola outbreak since the virus was first discovered in 1976. There were more cases and deaths in this outbreak than all others combined. It also spread between countries, starting in Guinea then moving across land borders to Sierra Leone and Liberia.

Hoe wordt zo’n cartogram eigenlijk gemaakt?

Stel u eerst het volgende voor: een stuk rubber dat op sommige plaatsen uitgerekt wordt en op sommige, lokaal, juist ingekrompen. Maar dat proces wordt wel zodanig gereguleerd dat er geen scheuren in ontstaan: gebieden die eerst aan elkaar grensden moeten ook erna weer aan elkaar grenzen.

Als het, zoals in dit geval, een vergelijking tussen landen betreft, dan zou uit de nieuwe vorm nog wel, misschien soms met wat moeite, opgemaakt moeten kunnen worden welke landen het betreft. Kaarten moeten immers ook gelezen kunnen worden!

Het proces, uitgevoerd met een computer, lijkt erg op een natuurkundig proces: diffusie. Ook diffusie vindt geleidelijk plaats.

In volgende afleveringen vertel ik u telkens iets meer over de gebruikte methode, althans over de grote lijnen ervan.

De serie 

Bron

Kekke Kaarten, Deel 4; nu met uitslag quiz

In deze serie liet ik u eerder wat voorbeelden zien van cartogrammen en gaf ik daarbij steeds enige achtergrondinformatie. 

Maar nu heb ik een vraag voor u, in de vorm van een quiz!

Waar denkt u dat bovenstaand cartogram (gegevens uit 2014) over gaat? De grootte van een (vervormd) land geeft een bepaalde grootheid aan: hoe groter, hoe (relatief) meer van deze grootheid. De bevolkingsdichtheid in cartogrammen is overal gelijk.

Uitslag en oplossing

Ongeveer de helft van u had het goed: het betreft de wijnconsumptie (per jaar). Als u Bron hieronder had aangeklikt, had u al een tip gehad. Ik ben benieuwd hoe de wereld, en dan met name Rusland, eruit zou hebben gezien als de wodkaproductie in kaart was gebracht.

Zo’n 40% koos voor het aantal kilometer spoor. Tien procent stak zijn hand op bij BNP.

Dit zijn de absolute aantallen:

Methode: leentjebuur bij natuurkunde

Al heb ik nu al toegang tot het computeralgoritme dat dit soort kaarten samenstelt op grond van bevolkingsgegevens, ik duik nog niet helemaal in deze voor mij nieuwe materie. Deze serie moet namelijk ook voor mijzelf een ontdekkingstocht worden. Ik kan u nu al wel verklappen dat voor de gebruikte methode leentjebuur bij de natuurkunde gespeeld wordt. Ik houd u op de hoogte.

Bron

Kekke Kaarten, Deel 5

In bovenstaand cartogram geeft de grootte van een (vervormd) land het aantal nucleaire wapens per x inwoners aan: hoe groter, hoe meer er van aanwezig zijn. De bevolkingsdichtheid in cartogrammen is overal gelijk.

Hoe wordt zo’n cartogram eigenlijk gemaakt?

Stel u eerst het volgende voor: een stuk rubber dat op sommige plaatsen uitgerekt wordt en op sommige, lokaal, juist ingekrompen. Maar dat proces wordt wel zodanig gereguleerd dat er geen scheuren in ontstaan: gebieden die eerst aan elkaar grensden moeten ook erna weer aan elkaar grenzen.

Als het, zoals in dit geval, een vergelijking tussen landen betreft, dan zou uit de nieuwe vorm nog wel, misschien soms met wat moeite, opgemaakt moeten kunnen worden welke landen het betreft. Kaarten moeten immers ook gelezen kunnen worden!

In de wereldkaart hierboven zijn Frankrijk, Rusland, Verenigde Staten, Verenigd Koninkrijk, China, India en Pakistan goed te herkennen. Dat klopt, want dit zijn kernmachten. Ook Noord-Korea is nog te onderscheiden. Van Afrika en Zuid-Amerika hoeven we blijkbaar niets te vrezen.

Het proces, uitgevoerd met een computer, lijkt erg op een natuurkundig proces: diffusie. Ook diffusie vindt geleidelijk plaats.

In volgende afleveringen vertel ik u telkens iets meer over de gebruikte methode, althans over de grote lijnen ervan.

De serie 

Bron

Kekke Kaarten, Deel 4: quiz

In deze serie liet ik u eerder wat voorbeelden zien van cartogrammen en gaf ik daarbij steeds enige achtergrondinformatie. 

Maar nu heb ik een vraag voor u, in de vorm van een quiz!

Waar denkt u dat bovenstaand cartogram (gegevens uit 2014) over gaat? De grootte van een (vervormd) land geeft een bepaalde grootheid aan: hoe groter, hoe (relatief) meer van deze grootheid. De bevolkingsdichtheid in cartogrammen is overal gelijk.

De oplossing krijgt u vrijdag 18 mei.

Methode: leentjebuur bij natuurkunde

Al heb ik nu al toegang tot het computeralgoritme dat dit soort kaarten samenstelt op grond van bevolkingsgegevens, ik duik nog niet helemaal in deze voor mij nieuwe materie. Deze serie moet namelijk ook voor mijzelf een ontdekkingstocht worden. Ik kan u nu al wel verklappen dat voor de gebruikte methode leentjebuur bij de natuurkunde gespeeld wordt. Ik houd u op de hoogte.

Bron

Kekke Kaarten, Deel 3

De Engelse titel van dit cartogram is United Hates of America, de Verenigde Haten van Amerika, zou je kunnen vertalen. Het brengt het aantal haatgroepen per staat in kaart, waarbij de grootte van een (vervormde) staat het aantal haatgroepen (per miljoen inwoners; 2016) daarbinnen aangeeft: hoe groter, hoe (relatief) meer. Daarbovenop is nog een  kleurlaagje aangebracht, om de aantallen in drie categorieën te kunnen onderscheiden.

Haatgroep

Nu is een goede definitie van het begrip haatgroep natuurlijk wel een probleem. Maar ze blijken geteld te worden. Op de site waar ik dit cartogram vond staat hierover:

Describing and understanding hate crimes and groups associated with committing (or endorsing and promoting) such crimes is a complex issue and scholarly definitions are still not fully agreed upon. Dr Phyllis Gerstenfeld of CSU Stanislaus describes a hate crime as ‘a criminal act which is motivated, at least in part, by the group affiliation of the victim.’ John van Kesteren of Tilburg University observes that prejudice and hatred of specific social groups ‘characterized by immigrant or ethnic status, race, religion, gender, sexual orientation, or disability’ are therefore at the core of hate-related crimes.

Denk, om het concreet te maken, maar aan de Klu Klux Klan, de Neo-Nazi’s, de zwarte separatisten … .

De kleinere cartogrammen onderaan stellen het aantal haatgroepen (per miljoen inwoners) voor behorend bij een specifieke haatideologie. Zo ziet u dat Klu Klux Klan haat nauwelijks vertegenwoordigd is in het westen van de VS.

Methode

Al heb ik nu al toegang tot het computeralgoritme dat dit soort kaarten samenstelt op grond van bevolkingsgegevens, ik duik nog niet helemaal in deze voor mij nieuwe materie. Deze serie moet namelijk ook voor mijzelf een ontdekkingstocht worden. Ik houd u op de hoogte.

Bron

Kekke Kaarten, Deel 2

Onmiskenbaar: Nederland. Maar niet de kaart zoals u hem kent! Dit soort kaarten wordt wel cartogram genoemd: een afbeelding van data op een kaart.

De kaart hierboven was in eerste instantie verdeeld in allemaal gelijke hokjes (grid), maar is zo misvormd/gevormd dat de bevolkingsdichtheid in ieder ‘vakje’ hetzelfde is. Dat heeft tot gevolg dat dichtbevolkte gebieden, vooral in het Westen, relatief groter worden. De rest van Nederland krimpt.

Methode

Al heb ik nu al toegang tot het computeralgoritme dat deze kaart samenstelt op grond van bevolkingsgegevens, ik duik nog niet helemaal in deze voor mij nieuwe materie. Deze serie moet namelijk ook voor mijzelf een ontdekkingstocht worden. Ik houd u op de hoogte.

Bron