Kekke Kaarten, Deel 10: Geluk

Dit is weer een voorbeeld van een cartogram, een variant op de wereldkaart die een bepaald kwantitatief aspect van landen op die wereld representeert: hoe (relatief) groter een land in de cartogram, hoe (relatief) groter dat aspect.

Hierboven staat Geluk centraal, of preciezer: de Happy Planet Index. Met deze index wordt geprobeerd verder te kijken dan naar welvaart/BNP. Levensverwachting, tevredenheid met het leven, de mate van (on)gelijkheid binnen een land en de ecologische voetafdruk van een land spelen een rol.

Tot mijn eigen verbazing scoort Luxemburg erg slecht op deze HPI. Weliswaar voelen de inwoners zich gelukkig, hebben ze een hoge levensverwachting, is alles er redelijk gelijkelijk verdeeld, maar de ecologische voetafdruk van het land per persoon (noemer van de breuk) is het grootst van alle landen in de wereld. Tsjaad bungelt helemaal onderaan de HPI-lijst.

Aan de andere kant van het spectrum: Costa Rica (dat groene land in Midden-Amerika). Ook Mexico doet het verbazingwekkend goed, dankzij grote inspanningen om de gezondheidszorg te verbeteren en op het gebied van wat duurzaamheid is gaan heten.

Extraatje, voor Wiskunde/statistiekonderwijs: Excelbestand met de volledige HPI-data (2016)

Hoe wordt zo’n cartogram eigenlijk gemaakt?

Stel u eerst het volgende voor: een stuk rubber dat op sommige plaatsen uitgerekt wordt en op sommige, lokaal, juist ingekrompen. Maar dat proces wordt wel zodanig gereguleerd dat er geen scheuren in ontstaan: gebieden die eerst aan elkaar grensden moeten ook erna weer aan elkaar grenzen.

Als het, zoals in dit geval, een vergelijking tussen landen betreft, dan zou uit de nieuwe vorm nog wel, misschien soms met wat moeite, opgemaakt moeten kunnen worden welke landen het betreft. Kaarten moeten immers ook gelezen kunnen worden!

HPI-lijst

NB Van diverse landen waren geen of onvoldoende gegevens bekend, dus kon de HPI ook niet berekend worden.

NB Er gaat soms nog iets mis bij sorteren van laag naar hoog (of andersom): werk in uitvoering. Hier is alvast een geordend Pdf-bestand.

LandHPI
Costa Rica44.714070977357
Mexico40.697292222577
Colombia40.695011020389
Vanuatu40.57009898804
Vietnam40.307589306875
Panama39.502577217061
Nicaragua38.688258267424
Bangladesh38.39069441204
Thailand37.290104994686
Ecuador37.042715714114
Jamaica36.888435143695
Norway36.827052382167
Albania36.76687443911
Uruguay36.13427976744
Spain35.958976738624
Indonesia35.716092578776
El Salvador35.635177653287
Netherlands35.315450932769
Argentina35.190243642295
Philippines34.991093666699
Peru34.555461530484
Palestine34.471940963249
Brazil34.344975247649
Switzerland34.330969622042
Tajikistan34.249597397035
Guatemala34.236351568132
Belize33.83984315201
Sri Lanka33.791776078166
Venezuela33.569959662662
Algeria33.300542788615
Kyrgyzstan33.07797038591
Denmark32.6725820877
Morocco32.658751561969
United Kingdom31.909286323046
Chile31.665521552954
Pakistan31.500108023768
Finland31.293363951497
New Zealand31.258339500079
Iceland31.078724738257
Georgia31.076034130434
Cyprus30.711846428981
Nepal30.512781538721
Austria30.478224326613
France30.413506058644
Dominican Rep.30.307213035861
Malaysia30.291713548419
Croatia30.164198527193
Ireland30.016529573153
Germany29.815503585511
India29.175464503513
Uzbekistan29.12630723406
Serbia29.048312577988
Mali28.963071425003
Israel28.831475554436
Romania28.801498535335
Bhutan28.623232694458
Haiti28.567184774346
Japan28.319348084203
Slovakia28.228896861345
Italy28.076524699138
Sweden28.034925186772
Poland27.471189416619
Mauritius27.38404008918
Czech Rep.27.284099088089
Honduras27.158770789604
Ethiopia26.658749963172
Iraq26.52129156969
Turkey26.42456507822
Hungary26.383181515417
Ukraine26.38316245479
Tunisia26.197141130371
China25.726420155418
Armenia25.666417288437
Cambodia25.649373163663
Suriname25.447157038977
Bosnia and Herz.25.285496892918
Zambia25.224246464112
Montenegro25.125575355122
Portugal24.847393728345
Korea24.790360341261
Myanmar24.736100400421
Slovenia24.638840370736
Kenya24.216351638353
Iran23.992041742901
Canada23.941833842036
Egypt23.781020583812
Belgium23.726523427086
Mozambique23.706340603355
Greece23.620999621209
Macedonia23.391907926493
Paraguay23.32622279234
Bolivia23.321492640124
Comoros23.100988814535
Yemen22.754268505421
Nigeria22.24682583543
Liberia22.182279227979
Tanzania22.138379293937
Malawi22.130818438294
Zimbabwe22.112535398871
Lebanon21.897769325381
Senegal21.896045707219
Belarus21.718916081618
Namibia21.569233730323
Ghana21.434663574448
Australia21.228966308259
Oman21.139426357199
Lithuania21.036565698855
United States20.746377577545
Bulgaria20.440789274271
Afghanistan20.225349770957
Rwanda19.62837798317
Uganda19.419101693196
Syria19.100370522372
Kazakhstan19.050434636179
Congo18.812712435123
Russia18.710178115031
Mauritania17.998061394696
Estonia17.895021789202
Burkina Faso17.886187937473
Gabon17.496847728792
Latvia17.056728863775
Niger16.846564574026
Hong Kong16.799684968319
Cameroon16.698237171638
Lesotho16.665136394471
Botswana16.605083186061
Djibouti16.428368470039
South Africa15.868991671939
Guinea15.853580848523
Trinidad and Tobago15.718346721557
Burundi15.576158801048
Swaziland15.53603522095
Sierra Leone15.264649740643
Turkmenistan14.608544238279
Côte d'Ivoire14.438557469478
Mongolia14.269471326051
Benin13.422364785113
Togo13.23326920031
Luxembourg13.151174195886
Chad12.777156207494

 

De hele serie

Bron

Ook ik zweette hier

Door Victor de Stuers; photograph by Vysotsky – Eigen werk, CC BY-SA 4.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=34035414

Waarom we een Rekentoets Zouden Moeten Invoeren, Deel 98: fibronil

De Volkskrant vanmorgen over Fibronil-rapport:

Tijdens de persconferentie was voorzitter Winnie Sorgdrager van de fipronil-onderzoekscommissie er duidelijk over, al was het in een bijzin: ‘Er zijn geen mensen ziek geworden of dood gegaan, maar in ieder geval moet je daar wel op letten.’ Rekensommen op een bierviltje laten zien dat een mens tienduizenden tot zelfs honderdduizenden van de besmette ‘gifeieren’ had moeten eten, om maar een beetje verhoogd risico op ziektes op te lopen.

Rekensommen op een bierviltje? Maar dan moet er nog wel iemand in Nederland zijn die die sommen kan maken …

Bron

Eerdere afleveringen in deze serie

Universele paraboolconstante

Een van de definities van een parabool is: de punten die gelijke afstanden hebben tot een gegeven punt (F, brandpunt, focus) én tot een gegeven rechte lijn (L, richtlijn).

De koorde van de parabool door F evenwijdig aan L heet latus rectum (blauw).

Welke parabool u ook neemt, de verhouding tussen de (boog)lengte van het rode stuk en de lengte van het groene stuk is altijd constant (zie figuur).

Bewijs dat nu eerst maar eens en bepaal die verhouding. Pas daarna (!) kijkt u hier.

Tip: eerst variabelen invoeren, formule voor parabool opstellen, booglengte bepalen en tot slot die verhouding.

Bron

Waarom is de zon rood bij zijn ondergang?

De golflengte (λ) van rood licht is groot, dus 1/λ^4 is klein. Dat betekent dat rood licht minder verstrooid wordt dan blauw licht (λ klein) . Het effect is het grootst bij zonsopgang en zonsondergang, omdat het licht dan een lange(re) weg moet afleggen.

Dezelfde Rayleighverstrooiing van een lichtstraal zorgt ervoor dat een onbewolkte hemel blauw (veel verstrooiing) is.

Bron

Omfietswiskunde