Algoritme: is dat soms een nieuwe dans?

N  (“We helpen u graag verder!”) is het bank/verzekeringsbedrijf waaraan ik recent een flink bedrag x heb overgemaakt om mij na mijn pensioen per maand een bedrag y over te maken, bij een looptijd van z jaar. Een Persoonlijke Pensioenuitkering heet zoiets daar. Ik zou over de looptijd van dat pensioen een (vaste) rente van r% uitgekeerd krijgen.

Hoe is het maandbedrag berekend?

Op papier kreeg ik alleen de uitkomst van die berekening: dit is het bedrag dat u maandelijks gaat ontvangen. Maar op mijn vraag hoe de berekening in mijn specifieke geval precies in elkaar zit, kreeg ik al tweemaal iemand van  het bedrijf aan de lijn met hetzelfde antwoord: dat heeft de computer toch berekend? Een van de twee hoorde ik aan de telefoon zelfs de (waarden van) de x, de y, de z en de r intypen, waarna zij triomfantelijk terugkwam met het antwoord : “Ziet u wel, het klopt?”

Algoritme, is dat soms een nieuwe dans?

Dat er achter berekeningen met computers algoritmen zitten is kennelijk iets dat de medewerkers van N geheel ontgaat. En ik vrees dat dit niet alleen voor hen geldt! Het is een tendens in de maatschappij die mij ook wel verontrust. Dat zo’n servicemedewerker niet weet hoe zo’n berekening precies in elkaar zit, dat kan ik hem of haar niet kwalijk nemen. Maar ik vind wél dat zo iemand zou moeten weten dát hier algoritmen achter zitten. En dat hij/zij mijn vraag als een doodnormale vraag zou moeten zien en niet als de vraag van een lastige klant.

Waarom geen bonnetje bij banken?

Bij de groenteboer krijg ik bij de kassa een keurig bonnetje, inclusief BTW-bedragen, waarop ik precies kan zien of de berekening wel klopt. Een bank of verzekeringsmaatschappij, waar het doorgaans om veel hogere bedragen gaat (!), zou de consument elke berekening die computers voor hem maken moeten kunnen overleggen, zo niet uitleggen. Niet iedere consument zal zo’n berekening dan direct kunnen doorzien, maar daar gaat het niet om. Het gaat hier om transparantie, ook wat waard (zeker waar N op een, treurigstemmende, 26ste plaats in deze lijst staat)!

Daarbij verkeer ikzelf in de gelukkige positie, dat ik iets van Wiskunde weet. Ook al ben ik geen actuaris, zo ingewikkeld kan zo’n berekening als van mijn pensioenuitkering niet zijn. Dus ik hoop en verwacht dat ik deze zal kunnen doorgronden, ook al komen daar wat percentages en Σ-tekens in voor. Mijn vraag naar die berekening is nu “in behandeling”. We zullen zien … .