Kim’s kernbom


De BBC publiceerde zondag bovenstaand overzicht van de groottes van recente kernbomexplosies in Noord-Korea. Het gebruik van deze getallen is echter misleidend. Ik heb het nu eens niet over de diameters van de gebruikte cirkeldiagrammen, waarmee vaker wat misgaat, ik heb het over iets achterliggends.

Schaal van Richter

De grootte van kernbomexplosies wordt vaak, zoals hier, uitgedrukt in dezelfde eenheden als die van aardbevingen: met de Schaal van Richter. Als je de groottes van de kernproef van oktober 2006 (4,3) vergelijkt met die van september 2016 (5,3), dan ben je op grond van de genoteerde waarden misschien geneigd om te zeggen: Kim is in die tien jaar niet erg veel opgeschoten: een sprongetje van slechts 1.

Dat geldt ook als je de cirkels vervangt door staafdiagrammen en de meest recente proef erin opneemt:

Logaritmische schaal

Maar de hier gebruikte Schaal van Richter is een logaritmische schaal!

 

 

Wat de kracht van bommen betreft gaat het uiteindelijk niet om dat getal (M) op de Richterschaal (zo’n schaal is vooral gekozen om zaken die in orde van grootte enorm uiteenlopen een beetje overzichtelijk te houden), maar om de energie E. En dan betekent zo’n sprongetje van slechts 1 een reële toename met een factor (ongeveer) 10. Preciezer: 10^1,5 ≈ 30. Als u dat maar weet!

Hoe wel?

De Volkskrant deed het vanmorgen beter: de grootte van de cirkels is in overeenstemming met het aantal (kilo)ton TNT, de maat die er werkelijk toe doet.

Met dank aan correspondent Wim Neeleman, Maputo, Mozambique.

Meer op deze site over logaritmes

Hebben wij dit jaar Wiskunde van Van Dam?

‘k Ben verliefd, verliefd, verliefd
Op juffrouw Van Dam
‘k Ben verliefd, verliefd, verliefd
Op juffrouw Van Dam
Ze geeft les in algebra, ‘k hou’ niet van algebra
Maar ik leer algebra, want zij geeft les in algebra
‘k Ben verliefd op juffrouw Van Dam
En ik wou
Wist ik maar wat ik wou

Rotterdam wint met haring dankzij Rotterdam-bonus

De meeste haringwinkels in de top tien van de jaarlijkse AD-Haringtest komen uit de regio Rotterdam. Een statistische analyse maakt het zeer onwaarschijnlijk, dat in deze omgeving de beste haring van Nederland verkocht wordt. Zonder de Rotterdam-bonus zou de top tien van dit jaar er heel anders uitzien.

Het weghalen van die halve punt bonus gooit de top tien van 2017 behoorlijk door elkaar. De winnaar zakt naar plaats vijf, en nog maar drie van de tien haringverkopers komen uit de regio Rotterdam. Dat komt mooi overeen met hun getalsmatige aandeel in alle 148 bezochte haringverkopers.

Meer