Cholera en staafdiagrammen

Cholera_staafdiagramDe Engelse dokter John Snow was een van de eerste personen die systematisch epidemiologisch onderzoek deed (in 1854) door staafdiagrammen aan geografische gegevens – in zijn geval: de plattegrond van Londen – te koppelen.

Cholera was in die tijd een verschrikkelijke ziekte, waardoor de bevolking van een gebied in korte tijd gedecimeerd kon worden. In 1854 gebeurde dat in de Londense wijk Soho. In de eerste week van Snows onderzoek bezweken ruim 500 inwoners aan de ziekte.

De meeste medici (waaronder de bekende Florence Nightingale) dachten in die tijd dat de ziekte werd overgedragen door infectie via de lucht. Snow dacht, op intuïtie, dat het iets met water te maken zou hebben.

Hij woonde zelf in de wijk en ging op huisbezoek om een verband te leggen tussen menselijk gedrag en de cholera. Per adres bracht hij vervolgens via staafdiagrammen – bestaande uit een stapel doodskisten – in kaart waar precies de doden waren gevallen. Zie de kaart hierboven. Zo kwam hij op het idee dat een veel gebruikte openbare waterpomp wel eens de bron van besmetting zou kunnen zijn. De stippellijn op de kaart omsluit het gebied waar de mensen wonen waarvoor deze pomp de dichtstbijzijnde watervoorziening was.

Toen bleek dat in een werkhuis in het gebied, waar honderden mensen woonden, helemaal niemand door de ziekte getroffen was én bleek dat dit huis een eigen watervoorziening had, was dit een bevestiging van zijn theorie. Na presentatie van de resultaten van zijn onderzoek werd de zwengel van de pomp verwijderd, waarmee er direct een einde kwam aan deze uitbraak.

Het verhaal staat uitgebreider en mooier beschreven in het boek dat ik momenteel ademloos aan het lezen ben: Op de Kaart (On the Map), van Simon Garfield.

broadstreetpumpplaque