Kim’s kernbom


De BBC publiceerde zondag bovenstaand overzicht van de groottes van recente kernbomexplosies in Noord-Korea. Het gebruik van deze getallen is echter misleidend. Ik heb het nu eens niet over de diameters van de gebruikte cirkeldiagrammen, waarmee vaker wat misgaat, ik heb het over iets achterliggends.

Schaal van Richter

De grootte van kernbomexplosies wordt vaak, zoals hier, uitgedrukt in dezelfde eenheden als die van aardbevingen: met de Schaal van Richter. Als je de groottes van de kernproef van oktober 2006 (4,3) vergelijkt met die van september 2016 (5,3), dan ben je op grond van de genoteerde waarden misschien geneigd om te zeggen: Kim is in die tien jaar niet erg veel opgeschoten: een sprongetje van slechts 1.

Dat geldt ook als je de cirkels vervangt door staafdiagrammen en de meest recente proef erin opneemt:

Logaritmische schaal

Maar de hier gebruikte Schaal van Richter is een logaritmische schaal!

 

 

Wat de kracht van bommen betreft gaat het uiteindelijk niet om dat getal (M) op de Richterschaal (zo’n schaal is vooral gekozen om zaken die in orde van grootte enorm uiteenlopen een beetje overzichtelijk te houden), maar om de energie E. En dan betekent zo’n sprongetje van slechts 1 een reële toename met een factor (ongeveer) 10. Preciezer: 10^1,5 ≈ 30. Als u dat maar weet!

Hoe wel?

De Volkskrant deed het vanmorgen beter: de grootte van de cirkels is in overeenstemming met het aantal (kilo)ton TNT, de maat die er werkelijk toe doet.

Met dank aan correspondent Wim Neeleman, Maputo, Mozambique.

Meer op deze site over logaritmes