Pseudowiskunde, deel 2

Parool; 5 juni 2003
Parool; 5 juni 2003

Deze Drakevergelijking oogt in ieder geval imposant. Het onderwerp prikkelt ook de fantasie: de vergelijking schat het aantal intelligente beschavingen in ons Melkwegstelsel dat via radio met ons kan communiceren.

Dimensioneel klopt de formule gelukkig. Dat is ook iets wat je minimaal kunt verwachten van de opsteller, een radioastronoom, Frank Drake.

Maar wat is waarde van de vergelijking? Voor de meeste variabelen kan geen zinnig mens ook maar een schatting maken, laat staan dat deze experimenteel bepaald zouden kunnen worden. Op deze manier zou ikzelf bijvoorbeeld ook een formule op kunnen stellen voor het aantal goden in ons heelal.

En dan nog de Fermiparadox: als N een beetje grootte zou hebben, waarom merken we dan zo bar weinig van deze buitenaardse wezens?

Pseudowiskunde, deel 1

pseudowiskundeBuiten de #wiskundewereld bestaat er een onbedwingbare behoefte om de samenhang tussen grootheden in een formule te vatten. Doe je dat daar, dan oogt een theorietje direct een stuk exacter, en dus beter.

Dat het voor die gewenste exactheid nodig is om die grootheden ook te kunnen meten, dus met eenheden te werken, wordt daarbij gemakshalve nog wel eens uit het oog verloren. Dit voorbeeld betreft een Formule voor verandering, maar er zijn nog vééél meer van dit soort pseudowiskundige formules in omloop.

Zoals je dat tegenwoordig dan zegt: problemen vormen vooral uitdagingen, ook voor u! Ik zou het fijn vinden als u, via de reacties, een poging zou wagen de vier hier genoemde variabelen te kwantificeren. En misschien wilt u de formule ook nog aanpassen, met kwadraatjes, wortels, logaritmen, … zodat het met de dimensies ook nog goed komt?

Prettig weekeinde!

Einsteins Formules en een Krat Scotch

Sander Bais: De Natuurwetten
Sander Bais: De Natuurwetten

Vandaag weer wat prachtige formules uit De Natuurwetten, iconen van onze kennis van Sander Bais. Gewoon om naar te kijken, van te genieten. Als u toch aanvullende, meer inhoudelijke, informatie zoekt, dan vindt u die hier.

Ter complementering hieronder een foto van de omgeving waarin deze formules onstonden, genomen direct na Einsteins dood.

 

Einstein_kamer
Foto: Ralph Morse (LIFE)

Het spannende verhaal achter de foto vindt u weer hier. Wat Scotch whisky niet allemaal tot stand kan brengen! Zorg dus dat u altijd een fles met u meedraagt.

Not published in LIFE. Albert Einstein's papers, pipe, ashtray and other personal belongings in his Princeton office, April 18, 1955.
Not published in LIFE. Albert Einstein’s papers, pipe, ashtray and other personal belongings in his Princeton office, April 18, 1955.

Iconen van onze kennis

De Natuurwetten, van Sander Bais
De Natuurwetten, van Sander Bais

Laat deze vergelijking even op u inwerken. Gewoon kijken, niet meer dan dat, vraag ik u. Niet voor niets staat er in de inleiding van het prachtige boek De Natuurwetten, iconen van onze kennis van Sander Bais

… Beschouw het [boek] eerder als een galerie, waar je van het ene kunstwerk naar het andere kunt wandelen.

 

Wilt u toch het bijbehorende bordje met uitleg lezen, klik dan hier.

Schrodinger

Afvallen per #formule

In deze eerste dagen van 2013 is er uiteraard weer de nodige aandacht voor afvallen in de media. Een (handige) maat voor de wenselijkheid daarvan is de Queteletindex, of Body-Mass Index, gegeven door een betrekkelijk eenvoudige wiskundige formule:

  • QI staat voor Queteletindex (slechts één letter gebruiken, bijvoorbeeld de Q, zou mijn persoonlijke voorkeur hebben)
  • m is de massa in kg
  • h is de lengte in m.

Zou ik inderdaad – mijn streefgewicht – 80 kg wegen, dan zou mijn QI, met een lengte van 1,79 m, ongeveer 25 zijn. Keurig! Helaas, ik ben er in het afgelopen, bewogen, jaar flink in gewicht op vooruitgegaan en kom nu boven de 30 (kg/m²), ernstig overgewicht dus. Of in andere woorden: moddervet.

Maar er is hoop, dankzij een simpele ingreep in de formule. Er zijn namelijk argumenten aan te voeren om deze aan te passen, al was het alleen maar vanwege dimensionele overwegingen. Nick Trefethen, Professor aan Oxford University’s Mathematical Institute, stelde in een brief aan The Economist een alternatieve formule voor:

$latex Q=1.3*m/h^{2.5}$

De 2 verandert dus in een 2,5 en er komt nog een vermenigvuldigingsfactor voor. Dan kom ik ineens op een kleinere BMI! Er is dus nog hoop.

Tattoo als vluggertje

Vannacht niet geslapen en vandaag dus doodop. Typisch gevalletje van Dag In De War, moet even rechtgezet.

Vandaar dat ik nu maar even een vluggertje plaats: een rug waarop een tattoo van de Schrödingervergelijking 

prijkt.

Voor mij (theoretisch natuurkundige van huis uit) een van de mooiste vergelijkingen die ik ken: er zit én natuurkunde in én wiskunde.

Meer wiskundige tattoos vindt u op mental_floss. Met dank aan @VectordieKeure.

Wiskundige #formule voor succes in de muziek

Chad Kroeger van de Canadese rockgroep Nickelback weet waarom zijn groep zo populair is geworden, tenminste als we de talloze haters van de band niet meerekenen. Het is allemaal wiskunde! Hier een citaat uit een interview dat multimiljonair Kroeger had met Bloomberg Businessweek.

There is a mathematical formula to why you got famous. It isn’t some magical thing that just started happening. And it’s going to move exponentially throughout your career as you grow, or can decline exponentially if you start to fail as an artist.”

Helaas voor hen (niet voor mij) bracht deze kennis de groep ook dit jaar [2014; HW] niet in de Top 2000 van dit jaar.

Bron

De Speld: Liever Nickelback of Syfilis?

Formule 1 in mijn schoen

Bugatti-Veyron-Grand-Sport-Bernar-Vernet-03Met auto’s heb ik zelf bijzonder weinig. Maar in deze Bugatti Veyron GS zie ik mij wel rijden. Niet vanwege de krachtige motor of de gadgets op het dashboard, maar vanwege de carrosserie. Deze is namelijk bespoten met wiskundige formules! Volstrekt nep overigens, zoals nadere inspectie mij leerde, maar ik ontwaar wel diverse mij vertrouwde wiskundige symbolen. Zelfs een kringintegraal zit erbij.

Bugatti-Veyron-Grand-Sport-Bernar-Vernet-12De auto is ontworpen door Bernar Vernet, een beroemde (in New York woonachtige) Franse kunstenaar/beeldhouwer en.is te bewonderen op Art Basel Miami Beach.

Sinterklaas, alstublieft, ik zet morgen wel mijn allergrootste schoen!

Bron: autoblog.nl

H – R + Z = 2 geldt ook op Goeree-Overflakkee

Maurits Escher, 1963

Wiskunde hoef je niet aan wiskundigen en wiskundedocenten over te laten. Leerlingen van RGO Middelharnis verzorgen op 14 december presentaties tijdens de Avond van de Wiskunde, die voor de derde maal op rij georganiseerd wordt. Op die avond komt onder andere de formule van Euler voor veelvlakken aan de orde. Hier de flyer.

Een lofwaardig initiatief! Ik wens de leerlingen en de sectie dan ook veel succes.