Fietstocht met Einstein

Lorentzzaal
Grote collegezaal Kamerling Onnes Laboratorium

Gisterenmiddag heb ik onder begeleiding van Dirk van Delft, directeur van het Museum Boerhaave, een fietstocht door Leiden gemaakt waarop een aantal plaatsen werden bezocht die daar voor Einstein van belang zijn geweest.

Einstein is een aantal jaren (vanaf 1920) gasthoogleraar aan de Universiteit Leiden geweest en kwam in die hoedanigheid in de zomer regelmatig naar de Sleutelstad. Hij kon dan ook het rumoer van het Berlijn in die dagen ontvluchten en inspiratie vinden in de discussies met zijn vrienden en collega’s, waaronder de door hem zeer bewonderde Lorentz en Ehrenfest.

Haltes

Er werden op de fietstocht vier plekken aangedaan:

werkkamerIk heb zelf theoretische natuurkunde gestudeerd in Leiden, dus het was voor mij deels ook een sentimental journey. Wat daarbij wel wat pijn deed is dat er in dat Kamerling Onnes Lab momenteel slechts minieme aandacht wordt geschonken aan het roemruchte verleden van dat Lab.

En dat is raar. Zoals Dirk van Delft opmerkte: vermoedelijk zijn er geen plekken op aarde te vinden waar per vierkante meter zoveel Nobelprijzen zijn gewonnen: Lorentz, Zeeman, van der Waals en Kamerlingh Onnes zelf werkten er. En dan vermeld ik nog niet eens de fysioloog Einthoven (Nobelprijs Fysiologie/Medische Wetenschappen; ECG).

Ruzie

Deze laatste had, aldus Dirk, geregeld (nette) ruzie met Kamerlingh Onnes, die in de kamer naast hem het koudste plekje op aarde aan het maken was en daarvoor stoommachines gebruikte. Deze veroorzaakten natuurlijk verstoringen in Einthovens metingen. Einthoven verlangde dan ook ‘eenigen waarborg van dreunvrijheid’. Meer over deze burenruzie vindt u hier.

Het was gisteren een stormachtige middag, wat vooral in de koepel van de Sterrewacht goed te merken was. Het werd ook een welbestede middag! De fietstochten zullen voorlopig niet herhaald worden, maar de tentoonstelling Einstein & Friends loopt nog t/m 3 januari!

Hieronder nog de recent op de muur van het museum aangebrachte formule van Einsteins Algemene Relativiteitstheorie.

11201943_897482907033928_5440684027115125245_n