Het Kerstcadeautje van @SanderDekker uitgepakt; nu met aanvullingen

Cijferlijst 1972Het in Nederland gehanteerde rapportcijfersysteem is in wezen geen systeem van getallen, maar een systeem van codes. Zo staat een 10 voor ‘uitmuntend’, een 9 voor ‘zeer goed’, een 8 voor  … In de tijd dat ik zelf op school zat stond zo’n vertaallijstje ook altijd op het rapport vermeld.

Vooral in de Angelsaksische wereld werkt men vaak met een ander systeem, een systeem van letters: je kunt daar een A krijgen, een B, een … . Het voordeel van dat systeem is dat je minder gauw in de verleiding komt om rekenkundig te gaan middelen. Dat is natuurlijk tegelijk ook een nadeel.

B5DmHbSCEAEMVS14,5 voldoende?

In Nederland geldt ook: een 6 betekent ‘voldoende’, een 5 ‘(bijna) voldoende’, een pedagogisch verantwoorde versie van onvoldoende. Zo bezien is het nogal vreemd dat de Commissie Steur in haar rapport over de rekentoets voorstelt een score 4,5 (en hoger) in 2016 als ‘voldoende’ te beschouwen.

In de jaren daarna klimt dat getal op, zodat in 2020 alles ‘op niveau is’. De lat wordt (zie afbeelding) telkens wat hoger gelegd.

Cesuur

Dat is vreemd, want de cesuur (de grens tussen onvoldoende en voldoende) is al eerder door deskundigen vastgesteld en ligt dus betrekkelijk vast, of het nu 2016 is of 2020. Het voorstel van de Commissie wordt wat gemaskeerd, doordat de commissie ook voorstelt de komende vijf jaar, de transitieperiode, voor de rekentoets slechts met een vaardigheidsschaal te werken, met alle onduidelijkheid voor het afnemend veld (vervolgopleidingen, werkgevers) die daarbij hoort. Of denkt u nu echt dat deze mensen zich in allerlei technische details rond psychometrie gaan verdiepen?

[Aanvulling, juni 2015: er zal toch gewoon met cijfers gewerkt gaan worden.]

Huidige zak/slaagregeling

Eigenlijk is het vreemd dat je in de voorliggende regeling al met een 5 voor de rekentoets kunt slagen, want een 5 betekent immers: onvoldoende. Maar goed, dat kun je nog zien als onderdeel van een groter geheel: in de kernvakkenregeling (Nederlands, Engels, Wiskunde, straks: rekentoets) mag je maximaal één 5 halen.

[Aanvulling 1: In de transitieperiode, 2016 – 2020, is het voorstel de rekentoets tijdelijk niet in de kernvakkenregeling te plaatsen. De score zou voorwaardelijk worden, d.w.z: een onvoldoende leidt tot zakken. Dat lijkt mij voor zo’n transitieperiode te steng. Aanvulling 2, juni 2015: de incorporatie van de rekentoets in de kernvakkenregeling – dus met compensatiemogelijkheden – gaat al in schooljaar 2016/2017 in. Hier vindt u meer.]

spreukentegel_Gebruik_je_plastabletten_of_ben_je_van_nature_zon_zeikerd_1386165486_original_1Strategisch voorstel

Ik zie dit voorstel van de Commissie Steur dan ook vooral als een strategisch voorstel, met alle inconsequentheden van dien. Er is in het land het nodige gemor over de invoering van die rekentoets, dat zal u vast niet ontgaan zijn. Dat in de discussie regelmatig zeurpieten, zeikerds en zuurpruimen de toon zetten betekent nog niet dat hun bezwaren ongegrond zijn. Ik kan het zelfs met een aardig deel van die bezwaren eens zijn, ook al ben ik zelf wél voorstander van de definitieve invoering nu.

Die invoering is namelijk het logisch gevolg van het democratisch proces dat wij hier gelukkig hanteren (al op 1 augustus 2010 werden de Referentiekaders wettelijk vastgelegd, met steun van (bijna) alle partijen). Bovendien: niets doen aan een door iedereen geconstateerd probleem (gebrek aan rekenvaardigheden bij leerlingen) is natuurlijk nooit een serieuze optie. Give it a (serious) try !

Dat bij de introductie toentertijd te weinig mensen uit het veld geraadpleegd zijn is helaas een feit, maar daar kan nu niets meer aan veranderd worden. Bovendien kan dat van nu echt niet meer gezegd worden, gezien bijvoorbeeld alle activiteiten voor scholen en docenten van het Steunpunt Taal en Rekenen.

bodega-langa-pi-consejon-31416Docenten hard aan het werk gegaan

Er zijn inmiddels, verspreid over het land, al vele docenten hard aan het werk gegaan om van het bij die toets behorende rekenonderwijs op hun school ook echt iets moois te maken, in het belang van hun eigen leerlingen. De rekentoetsen worden ook samengesteld en vastgesteld door commissies waarin docenten voldoende vertegenwoordigd zijn (Sander Dekker in Journaal 21 januari: zo’n honderd; [Aanvulling, juni 2015: dit aantal wordt nog uitgebreid met 35. Het totaal aantal betrokken leraren in vo en mbo komt hiermee op bijna 150]).

De resultaten op de rekentoetsen zijn nu nog niet wat ze zouden kunnen zijn [Aanvulling, juni 2015: dit jaar al beter]. Maar ik voorspel u: in 2016 – het eerste jaar dat het resultaat ook echt meetelt – zullen die al beter zijn. Daar durf ik wel een flesje Pi-wijn onder te verwedden! De pilotfase kan dan definitief afgesloten worden.

Gemor nog steeds een kans

De vraag is wel of de keuze van de Commissie Steur een verstandige keuze is, afgezien van die inconsequenties. Het gemor lijkt mij ondertussen wel wat afgenomen, maar op die trap naar boven (zie plaatje) hebben rabiate tegenstanders nog ruimschoots gelegenheid tot sabotage.

poetsenKwaliteit

Ik had zelf meer gezien in verbetering van de kwaliteit van de rekentoetsen, waardoor dat gemor vanzelf zou verstommen. Ik heb overigens niet de illusie dat de gegroeide kloof tussen de Traditionalistische Rekenmeesters en de Realistische dan helemaal overbrugd zou zijn, maar daar had pragmatisch mee kunnen worden omgegaan.

Ik heb hiervoor ook voorstellen gedaan, met name in deel 3 van mijn serie over de rekentoets. Voor mij hadden die twee commissies (Bosker; Steur) echt niet gehoeven. Ik had graag gezien dat men al vanaf zomer 2013, zo ongeveer het eerste moment dat ik mijzelf in de materie verdiepte, gewoon aan het werk was gegaan onder het parool Niet lullen, maar poetsen ! Er is nu veel, kostbare, tijd verloren gegaan.

vol-goede-voornemensGoede voornemens

Afijn, ik wacht de ontwikkelingen nu maar af. Hoop dat de heer Dekker zijn rug recht houdt.

Bij mijn eigen goede voornemens voor 2015 hoort: vanaf nu niet meer over deze toets bloggen. Het onderwerp biedt mij, gezien al het krakeel er omheen, al lang geen inspiratie meer. Dat is spijtig, maar de (invoering van de) rekentoets kan best zonder mij. Dat geldt minder voor het Diner Mathématique op Pi-dag 2015. Daarover hoop ik u vanaf half/eind januari meer te berichten.

Uw reactie