Minister Asscher overdreef misschien toch niet

ANP-29279111-568x340Op grond van mailverkeer dit weekend kom ik tot de conclusie dat de kop van mijn blogbericht van afgelopen vrijdag wat al te definitief was.

Dat besefte ik vrijdag ook al en daarom nodigde ik u uit om mijn berekening (zie de link naar een Excelbestand hieronder) te corrigeren. Dat deed u, met dank daarvoor.

20140203-grains-riceDe uitkomst hangt – zolang je geen in rijst gespecialiseerde agronoom bent – natuurlijk af van wat je aan waarden op internet vindt. Wat is de grootte van een rijstkorrel eigenlijk? Hoe groot was een gemiddelde rijstakker in het oude China? Op internet vind je daarvoor heel verschillende waarden en dat leidt uiteraard ook tot heel verschillende resultaten. Zelfs tot resultaten die leiden tot de conclusie dat Minister Asscher het aantal rijstkorrels op het 32ste veld onderschatte!

Verder laat de formulering in het geciteerde boek open dat het gaat om het totaal aantal rijstkorrels van alle velden t/m het 32ste. Dan hebben we met (de som van) een meetkundige rij te maken.

De uitkomsten van een model zijn, behalve van het model zelf, afhankelijk van wat je erin stopt. Vandaar dat ik nu zeg: de zaak is onbeslist.


Hier het oorspronkelijke bericht, nu zonder de kop

Deze week vroeg ik het u al: kan Minister Asscher (exponentieel) rekenen? En: klopt het volgende citaat uit The Second Machine Age wel?

Brynjolfsson en McAfee illustreren de kracht van exponentiële ontwikkeling aan de hand van een verhaal.2 De Chinese keizer wilde een man belonen voor bewezen diensten. De man zei tegen de keizer: leg een rijstkorrel op het eerste veld van een schaakbord, twee korrels op het tweede veld, vier korrels op het derde veld en op elk volgend veld telkens weer het dubbele. De keizer accepteerde dit kennelijk bescheiden verzoek meteen. Bij de helft van het schaakbord aangekomen merkte hij echter dat de hoeveel rijst al gelijk was aan de jaaropbrengst van een akker, hetgeen een redelijke beloning was geweest. Het afmaken van de tweede helft van het schaakbord zou genoeg rijst vergen om de hele aarde mee te bedekken.

chessIk heb het geciteerde boek niet in mijn bezit, maar ik wil best geloven dat Asschers ambtenaren correct kunnen overschrijven.

Maar klopt hun rekenwerk wel? Mijn conclusie is voorlopig: dat klopt van geen kanten, er wordt met een factor 30 á 40 duizend overdreven.

Overdrijven is ook een vak

Ik heb op internet wat voor de berekening noodzakelijke gegevens opgezocht en die in dit Excelbestand gestopt. Slechts over een grootheid moest ik een aanname doen: de grootte van een (gemiddelde) rijstakker in China. Ik heb die op de grootte van een voetbalveld gesteld, onder het motto dat zo’n rijstakker ook nog eens door een boer bewerkt moet kunnen worden.

Uitnodiging aan u

Ik nodig u hierbij uit mijn eigen rekenwerk te controleren en de uitkomst van uw onderzoek als Reply achter te laten.

Ik heb mij beperkt tot de eerste uitspraak (“Bij de helft ..”). Kijkt u ook niet te veel naar al die cijfers achter de komma in het werkblad, die had ik echter bij een bepaalde cel nodig.

Voor de kracht van Asschers betoog, over automatisering / robotisering en de eventuele consequenties daarvan voor de werkgelegenheid, maakt het overigens niet zo veel uit dat hij er een factor 30 á 40 duizend naast zit.

Uw reactie