LiegGrafiek van de Week 43

L0041105 Diagram of the causes of mortality in the army

Is deze inzending voor de LiegGrafiek van de Week actueel, een van de criteria voor uitverkiezing? Van een diagram dat in zijn oorspronkelijke vorm uit 1858 dateert kan je dat eigenlijk niet zeggen.

Maar het toeval wil dat de inzending voor mij wel actueel is, omdat ik hier een maand geleden al een blogberichtje aan wijdde.

In de haast zag ik toen echter over het hoofd dat dit een heuse LiegGrafiek is, ook al waren de motieven van de ontwerpster, Florence Nightingale herself, ongetwijfeld heel nobel. Zo zie je maar hoe snel je je laat bedotten!

Krimoorlog: gebrek aan goede ziekenzorg

Dit polardiagram (in het Nederlands wordt wel de benaming pooldiagram gebruikt) diende om de Britse regering ervan te overtuigen dat verreweg de meeste soldaten tijdens de Krimoorlog niet stierven als gevolg van oorlogshandelingen, maar door gebrek aan goede ziekenzorg. Dit Diagram of the causes of mortality in the army in the East werd gepubliceerd in Notes on Matters Affecting the Health, Efficiency, and Hospital Administration of the British Army en in 1858 aan Queen Victoria toegezonden.

Legenda

De kleur blauw-grijs staat voor soldaten die op het slagveld overleden aan in principe te behandelen/genezen ziektes, als cholera en tyfus. Bij rood gaat het om slachtoffers door (oorlogs)wonden. Zwart is de restcategorie.

Nightingale maakte met haar diagram veel indruk en de zieken(huis)zorg in Groot Brittannië werd door haar interventies dan ook flink aangepast. Een LieGraphic om bestwil, dus eigenlijk.

Oppervlakte is (niet) de correcte maat

Maar het is wel degelijk een LiegGrafiek, al is niet bekend of Florence zich dat bewust was. Er wordt hier namelijk een klassieke fout gemaakt. Als de onderliggende cijfers bekeken worden blijken sommige delen (relatief) te groot. Tussen de oppervlaktes van twee cirkelsectoren in het diagram bestaat namelijk niet dezelfde verhouding als tussen de bijbehorende aantallen (doden). Er is wél sprake van evenredigheid met de straal. Maar door de straal aan te passen, pas je ook de ‘dikte’ van een gebied aan en daarmee de oppervlakte.

Piotr Kaczmarek, Dynamic Diagrams
Piotr Kaczmarek, Dynamic Diagrams

Dit effect komt goed tot uitdrukking in bovenstaand gecorrigeerd diagram, van de hand van Piotr Kaczmarek, waarbij de oppervlaktes wél in verhouding zijn gebracht met de onderliggende getallen. De blauwe delen (doden door in principe te behandelen/genezen ziektes) ogen direct een stuk minder imposant!

Piotr Kaczmarek; Dynamic Diagrams
Piotr Kaczmarek; Dynamic Diagrams

Nog beter zou het echter zijn de data anders te representeren, de gekozen vorm maakt interpretatie nodeloos ingewikkeld. Een eenvoudig staafdiagram voldoet beter. Bovenstaand diagram komt uit een uitstekend artikel van Dynamic Diagrams [link loopt nu, juni 2015, helaas dood]. Ook de lezersreactie op deze webstek zijn de moeite van het lezen meer dan waard!

Nog een alternatief

Zo kan het ook, misschien is dit zelfs beter, omdat hierboven niet duidelijk is of we met een gestapeld staafdiagram te maken hebben of niet:

4

Data

NB: in bovenstaand staafdiagram staat langs de verticale as simpelweg het aantal doden (via a, b of c). Beter zou zijn om het aantal per 1000 soldaten op te nemen, omdat het leger door de jaren heen niet altijd even groot is geweest.

And The Winner Is …

Deze LiegGrafiek van de Week (43) werd ingezonden door Wiskundemeisje, Getallendiva en nu ook EurekaChick Ionica Smeets! Op het einde van het cursusjaar dingt zij mee naar de hoofdprijs, een heerlijke fles Pi-wijn. Gefeliciteerd, Ionica!

Goed voorbeeld doet goed volgen, ik kan nog (veel) meer LiegGrafieken gebruiken! Zend uw LiegGrafieken daarom naar dit adres. Inzending kan elke dag, maar LiegGrafieken van de Week worden op vrijdag geplaatst.

Uw reactie