Hoe ik van de Telknobbel afdwaalde

Volkskrant; 5 oktober 2013
Volkskrant; 5 oktober 2013

In de (papieren) Volkskrant van afgelopen zaterdag stond een artikel van MarcSeijlhouwer, dat bij mij enige verwachtingen wekte.

Dat krantenkoppen (‘Telknobbel in brein gevonden’) van stukken regelmatig niet kloppen met de inhoud ervan, daar ben ik onderhand wel aan gewend. Als deze afwijking binnen de 10% blijft, vind ik dat acceptabel.

De Knobbel

Ik begon vol goede moed aan het artikel. Er zijn in het verleden wel meer stukken gepubliceerd waarin geclaimd werd dat de locatie van de wiskundeknobbel (deze term wordt in de Volkskrant gebruikt naast telknobbel) precies bepaald was, maar dan bleek dat uiteindelijk toch niet zo te zijn. Het eerste deel van het Volkskrantstuk was echter zo geformuleerd dat ik even dacht: eureka!.

Minder klepels

Ik heb het stuk nu drie keer gelezen en weet nog steeds niet of dat eureka! terecht is. Dat heeft deels met de journalistieke stijl te maken: veel klokken, minder klepels. Zo wordt in het begin gesuggereerd dat het allemaal zo klaar als een klontje is, keiharde wetenschap: er is gewoon een klein, precies gelokaliseerd stukje van het brein (‘rechts achterin’) en daarop ligt dan een getallenlijn. ‘Van links naar rechts’, lees ik. Maar hoe liggen de getallen nu op die lijn: ligt de 1 rechts van de 0 of juist andersom? En hebben ze soms lobotomie bedreven en die getallenlijn met een microscoop waargenomen?

MRI

Nee, het is anders gegaan, uiteraard: de onderzoekers zagen, via MRI, delen van het brein van proefpersonen oplichten bij stimulatie, door hen naar stipjes te laten kijken. Maar als ik, na per ongeluk met mijn hamer op mijn vingers geslagen te hebben, zie dat de huid van mijn vingers rood is geworden, kan ik daaruit toch niet concluderen dat mijn pijnzin op mijn huid zit?

Bron

Ik raakte bij de eerste lezing ook geïrriteerd dat ik erg naar de bron van het verhaal op zoek moest. Er is slechts een vage referentie aan Science en verderop in het stuk worden twee namen van onderzoekers genoemd. Ook niet erg duidelijk wordt of ze allebei bij dat onderzoek betrokken waren.

Ik snap best dat een stuk in de krant iets anders is dan een wetenschappelijke publicatie. Dus noten en een hele literatuurlijst, die hoeven echt niet van mij. Maar het stond in het Wetenschapskatern en ik vind wel dat lezers – zonder daar zelf al te veel moeite voor te hoeven doen – de feiten/beweringen in een artikel moeten kunnen natrekken, als hen dat belieft. Of is dat misschien te veel gevraagd, een relevant linkje op de bijbehorende Volkskrantsite?

Wetenschapsjournalistiek?

Ik dacht, toen ik dit berichtje begon te schrijven, dat ik, op dit punt aangekomen, nu de hoofdlijnen uit het Volkskrantbetoog even voor u zou gaan schetsen. Maar aan mijzelf stel ik (bijna) even hoge eisen als aan de wetenschapsjournalistiek. En dat zou betekenen: bronnen vinden en raadplegen. Daar heb ik geen tijd voor en geen zin in. Bovendien schrijf ik mijn berichtjes in mijn vrije tijd, terwijl Marc Seijlhouwer ervoor betaald wordt.

Ik laat het dus hierbij. Het is nu meer een bericht over wetenschapsjournalistiek geworden dan over Telknobbels. U zult, via de link, nu zelf op zoek moeten naar de klokken en klepels. Mijn excuses aan mijn lezers.

Naschrift:

Toch nog maar een linkje naar de Abstract van het onderzoeksartikel.

Uw reactie